Văn hóa dùng ô liu và dầu ô liu tại các nước vùng Địa Trung Hải. Ô liu - Lịch sử và huyền thoại

26/04/2020 16:17 | 47 |
0 Đánh giá

(Bài khảo cứu, khá dài, dành cho những ai đam mê và muốn khám phá ô liu – dầu ô liu)

Trải qua hàng ngàn năm, người ta ngày càng quan tâm hơn đến ô liu do ngưỡng mộ khả năng sống lâu của nó cũng như giá trị trị liệu của dầu ô liu và trái ô liu.

Ô liu là nguồn thu nhập quan trọng nhất của nhiều nền văn minh ở Đông Địa Trung Hải. Người Ai Cập cổ đại, Lydians, người Ionia, người Hy Lạp, người La Mã, Seljuks và các nền văn minh Ottoman đã trồng ô liu và sản xuất dầu ôliu.  Phoenicia và đặc biệt là người La Mã đã đem giống ô liu sang trồng cho các vùng khác từ đông Địa Trung Hải đến Tây Ban Nha.  

Ô liu không những được coi là một tài sản có giá trị mà còn trở nên nổi bật trong nhiều nền văn hóa như là một món quà thiêng liêng. Nhành ô liu được coi như là biểu tượng của hòa bình, và cây ô liu đại diện cho sự khát vọng của cuộc sống trường cửu. Trong khi đó, những lá ô liu nhỏ đại diện cho sự kết thúc của một thảm họa (the end of flood in the dove). Có sự tham chiếu của ô liu trong Thánh Kinh, trong nhiều nền văn hóa và nó tượng trưng cho những ý nghĩa huyền bí trong cả thời trước và sau công nguyên.  Qua thời gian, ô liu trở thành biểu tượng của tình bạn, và là nguồn gốc của giàu có của những người sống tại khu vực biển Địa Trung Hải. Ô liu đã được trồng tầm khoảng 8.000 năm trước. Nó là một trong những cây được trồng trước khi có chữ viết. 

Mặc dù có những quan điểm khác nhau về nguồn gốc của cây ô liu, nó cũng được gieo trồng hàng ngàn năm ở vùng Tiểu Á, được biết là Anatolia ngày nay. Điều này nhấn mạnh rằng Analolia là là bản địa của cây ô liu. 

Cả cây ô liu và dầu ô liu đều trở nên điểm nổi bật của văn hóa các quốc gia vùng Địa Trung Hải. Xã hội, văn hóa, nghệ thuật, với những tác động văn hóa của ô liu và các sản phẩm từ ô liu, trải qua hàng ngàn năm ở vùng đất Anatolia và vùng đông của Địa Trung Hải bao gồm: Syria, Lebanon, Jordan, Palestine, Israel, là rất khác biệt. Văn hóa ô liu đóng một vai trò tích cực trong cuộc sống của những quốc gia sống xung quanh vùng Địa Trung Hải. Cho dù họ là người hồi giáo, Thiên Chúa hay Do Thái. 

Chả nghi ngờ gì, khi nhân loại cho rằng ô liu là “cây bất tử” bởi những hương vị khác nhau, màu sắc khác nhau của trái, dầu ô liu, huyền thoại, tuổi thọ và những đặc điểm của nó. (Efe et al. 2011).

LỊCH SỬ CỦA Ô LIU VÀ DẦU Ô LIU. 

Trong các ngôn ngữ của thế giới, ô liu đã được gọi là aceite, elaia, elaiwa, Huile, Olea, oleum, dầu, Oli, ôliu, Oliva, Zai, zait, Zaitun, zeirtum, Zeytin, zertum, Zeta và zeytun.  Một số cộng đồng đã đặt tên trẻ em như Olivia, Olivier, Olivares và Zeytin.  La Mã Lucius Junius Moderatus Columella (4-70 A. D) đã bày tỏ tầm quan trọng của ô liu trong bản thảo của mình "de Rustica" (V, 8,1) với sự biểu hiện "ô liu là khởi đầu của tất cả các cây "(Olea Prima omnium arborum EST). 

Sự tồn tại của ô liu hoang dã (Olea europaea L. SSP.  europaea var. sylvestris (cối xay) Lehr., (SYN: Olea cây cảm lãm hoffmgg & Link) được biết đến trong Anatolia trong hàng ngàn năm. Tuy nhiên, ô liu gieo trồng (Olea europaea var. sativa Lehr.) có lịch sử khoảng 8000 năm và khu vực mà trong đó nổi lên là Anatolia (Caruso, 1883).

Người ta nói rằng cây ô liu là cây đầu tiên được trồng trong khu vực bao gồm Mersin, Hatay, Maraş, Mardin và phía bắc Syria vào cuối thời kỳ đồ đá cũ (6000 B. C).  Nhà hóa học nổi tiếng Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) và Alphonse Louis Pierre Pyrame de Candolle (1806-1893) đã đề cập rằng ô liu được lan tỏa sang Hy Lạp từ Anatolia. (de Candolle, 1883). Các hóa thạch ô liu được tìm thấy trong Santorini (quần đảo Aegea-Hy Lạp), Mongardino (ý), Relilai (Bắc Châu Phi-Tunisia), Tây Ban Nha và các địa điểm khác không thuộc về nơi canh tác ô liu nhưng là nơi mọc của các loại ô liu hoang dã.

Độ tuổi của hóa thạch ô liu không quan trọng kể từ phần lớn các cây cối và các cây bụi tạo thành hệ thực vật của Lưu vực địa Trung Hải xuất hiện trong Đệ tứ (cuối năm 200.000.000). Nó rất tự nhiên cho các cây ô liu hoang dã tồn tại ở Anatolia cho cuối cùng 50,000 năm.  Rừng ô liu hoang dã  mọc phổ biến dọc theo bờ biển của Aegean và các khu vực địa Trung Hải. 

Nghiên cứu thực hiện trên các phấn hoa và hóa thạch đã chỉ ra rằng ô liu hoang dã tồn tại ở Anatolia cho hàng chục Hy Lạp từ Anatolia (de Candolle, 1883).  Các hóa thạch ô liu được tìm thấy trong Santorini (quần đảo Aegea-Hy Lạp), ongardino (ý), Relilai (Bắc Châu Phi-Tunisia), Tây Ban Nha và các địa điểm khác không thuộc về canh tác loài ô liu nhưng với các loại hoang dã. Độ tuổi của hóa thạch ô liu không quan trọng kể từ phần lớn các cây cối và các cây bụi tạo thành hệ thực vật của Lưu vực địa Trung Hải xuất hiện trong Đệ tứ (cuối năm200.000.000 thời gian). 

Các cây ô liu hoang dã tồn tại tự nhiên ở Anatolia vào khoảng 50,000 năm trước.  Rừng ô liu hoang dã mọc phổ biến dọc theo bờ biển của Aegean và các khu vực địa Trung Hải. Nghiên cứu thực hiện trên các phấn hoa và hóa thạch đã chỉ ra rằng ô liu hoang dã tồn tại ở Anatolia hàng chục ngàn năm. Đó là tại sao Caruso quả quyết rằng cây ô liu được trồng đầu tiên ở Anatolia và từ đây lan tỏa ra các vùng khác. Ở vùng núi Gabar và Dudi (miền nam Thổ Nhỉ Kỳ) có những cây ô liu có độ cao thậm chí lên tới 1.000m. 

Việc trồng và qui trình trồng cây ô liu được lan từ Anatolia sang các vùng Syria, Jordan và Ai Cập trước tiên, sau đó mới đến các nước ở khu vực Địa Trung Hải. Chứng cứ khảo cổ ở Palestine và Jordan cho thấy việc trồng trọt ô liu đã tồn tại từ những năm 3750 Tr.CN. Người ta cũng thấy có ô liu trong các ngôi mộ ở Ai Cập cổ đại. Một công cụ dùng để nghiền ô liu cũng được tìm thấy ở Kim tự tháp cổ nhất ở Saqquara (2500 Tr.CN) và hình ảnh mô tả quá trình nghiền ép cũng được nhìn thấy trên những bức tường ở kim tự tháp. Các hiện vật lịch sử được phát hiện cho thấy ô liu đã được gieo trồng khoảng 5750 năm ở Palestine và 4500 năm ở Ai Cập. 

Phoenicians lan tỏa ô liu đến nhiều hòn đảo lớn và nhỏ trong biển Isles (biển Aegean) vào năm 1500 TCN Sau đó, ô liu Lan đến lục địa Hy Lạp giữa 1300-1100 TCN Trồng ôliu đạt giá trị lớn trong 4Th thế kỷ B. C và Solon thông qua các luật liên quan đến ô liu.  Olives được trồng ở vùng đông Địa Trung Hải đầu tiên, tiếp tục đến Bắc Phi và phía nam của châu Âu bởi người Phoenicia.  Với sự mở rộng đế chế La Mã, sự lan tỏa của ô liu đến các khu vực khác cũng Tăng.  Khi Đế quốc La Mã mất quyền lực, văn hóa ô liu và dầu ôliu được truyền đến chủ yếu các quốc gia Hồi giáo.  Umayyads mang nó đến Gibraltar trong năm 711 do đó đạt châu Âu, nơi ô liu lớn rừng cây được tạo ra ở Andalusia.  Người ả Rập đã ở lại Tây Ban Nha hoảng 8 thế kỷ (711 – 1492) và đã góp phần vào việc phát triển và thành lập văn hóa ô liu ở đây.

Ô LIU VÀ DẦU Ô LIU TRONG THẦN THOẠI VÀ TRUYỀN THUYẾT. 

Không một loại cây nào trên trái đất này lại có nhiều giai thoại truyền thuyết như cây ô liu. Đã có nhiều câu chuyện và truyền thuyết liên quan các tiên tri cho đến các vua Pharaoh. Những truyền thuyết này là về tuổi thọ của cây ô liu, những giá trị, đẳng cấp và lợi ích của nó cho nhân loại và sự thánh thiên của nó. 

Khi tiên tri Adam cảm thấy ông sắp chết vì tuổi già. Ông quyết định cầu xin Chúa tha tội cho ông và toàn thể nhân loại. Vì vậy, ông gửi con trai la Sít đến vườn Eden. Thiên thần bảo vệ khu vườn đã cho Sít 3 hạt giống hài từ cây Sự Lành – Sự dữ (Cây của kiến thức/ lương tâm). Và bảo Sit hãy chôn 3 hạt giống này cùng với Adam. Khi chôn cất Adam, hãy đặt 3 hạt giống vào miệng ông ấy. Khi Adam chết, ông được chôn trên núi Tabor (miền bắc Palestine), và những hạt giống cũng theo ông đi vào lòng đất và phát triển thành 3 cây. Đó là các cây ô liu, cây tuyết tùng và cây bách. 3 cây này là biểu tượng của khí hậu vùng Địa Trung Hải. Cây đầu tiên mọc là cây ô liu. 

Theo Trận lụt Đại Hồng Thủy thời Noah được đề cập trong Thánh Kinh. Thiên Chúa muốn trừng phạt loài người bằng cách tạo ra một trận lụt lớn nhấn chìm hết quả đất. Thiên Chúa bảo ông Noah hãy đóng một chiếc thuyền, và cho mỗi loài vật có cái có đực, mỗi loại 7 cặp. Và trận Đại Hồng Thủy bắt đầu. Mọi sinh vật sống trên trái đất đều bị hủy diệt ngoại trừ ông Noah và mọi thứ trên chiếc tàu của ông. Khi trận dịch kết thúc. Ông Noah ra mạn tàu và thả một con bồ câu để xem mực nước tới đâu. Bồ câu quay trở lại và không chứng minh được mực nước tới đâu. Trong 7 ngày sau đó, ngày nào ông Noah cũng thả bồ câu. Lần này, bồ câu quay lại và mang về 1 nhành ô liu tươi trong mỏ. và ông Noah biết rằng mực nước đã rút. Lụt đã dứt. Và kể từ đó cho đến nay ô liu đã trở thành biểu tượng của hòa bình và hỵ vọng. 

Văn hóa dùng ô liu và dầu ô liu tại các nước vùng Địa Trung Hải.  Ô liu -  Lịch sử và huyền thoại

Một câu chuyện khác về ô liu là: Một ngày kia Thượng Đến quyết định chọn vua trong số các loại cây. Do ô liu sống lâu nên người đã chọn cây ô liu làm vua của các loại cây. Cây ô liu không chấp nhận nhiệm vụ quan trọng này và nói rằng: “Tôi nên mang lại lợi ích cho loài người bằng dầu và trái của tôi thay vì trở trành một vị vua”. Từ đó, ô liu cung cấp những lợi ích cho loài người từ trái ô liu và các sản phẩm làm từ nó. 

Theo truyền thuyết của Hy Lạp thì ô liu là một món quà từ Chúa. Nó tượng trưng cho sự dư giã và hòa bình. Zeus đã thông báo rằng, Chúa sẽ tặng một món quà giá trị nhất cho loài người và nó sẽ là người giám hộ cho thành phố Attica ông sẽ xây dựng. 

Thần biển Poseidon và nữ thần thông thái Athena cùng bắt đầu một cuộc đua. Poseidon cưỡi trên một con ngựa rất đẹp, mạnh mẽ và quyền lực trên biển. Ethena cầm một cây ô liu ghép. Cây ô liu đã thắng ngựa. Athena đã thắng cuộc thi và tên Athena được lấy để đặt tên cho thành phố. Với sự lựa chọn này, công chúng đã yêu thích sự hòa bình hơn là nền văn minh cướp bóc, và họ đã chọn một cuộc sống định cư thay vì du mục như trước đây. 

Cũng theo truyền thuyết này, nữ thần Athena đã chọn cây ô liu làm đại diện cho hòa bình và văn minh và được lưu giữ đến ngày nay

Theo một số truyền thuyết khác, cây ô liu được các chiến binh Hy Lạp cổ đại bảo vệ đã bị đốt cháy cùng với Acropolis trong cuộc xâm lược Ba Tư năm 480 Tr.CN. Sau trận đánh, cây ô liu được bỏ lại trong đống đổ nát của Acropolis và nó lại nẫy mầm và hồi sinh trở lại. Những cành non này đã được đem trồng khắp nước Hy Lạp. Kể từ đó, tất cả các cây ô liu ngày nay được tin rằng nó được trồng từ cây ô liu của Athena đã dùng trong cuộc thi. 

cây ô liu làm đại diện cho hòa bình và văn minh

cây ô liu làm đại diện cho hòa bình và văn minh

Theo truyền thuyết Hy Lạp, dấu hiệu quan trọng nhất của một gia đình thánh đó là họ được sinh ra dưới gốc cây ô liu. Theo thần thoại Hy Lạp và La Mã, các vị Thần và á thánh đều được sinh ra dưới gốc cây ô liu. Cặp song sinh con của thần Zeus là Apollo và Artermis được sinh trong trong rừng cây ô liu. Được sinh dưới bóng cây ô liu là điều rất đặc biệt và họ thuộc về Chúa. Theo thần thoại, Athena – nữ thần Khoa học cũng là nữa thần hộ vệ của cây ô liu. Người Hy Lạp và người La Mã cho rằng cây ô liu được trồng trong kí ức của người chết. Các chiến binh anh hùng và những vận động viên thành công được trao tặng giải thưởng bằng vòng hoa được dệt bằng nhành cây ô liu. Đầu họ đội những vương miện bằng nhành cây ô liu và được thưởng những bình đựng đầy ô liu. Cây ô liu cũng được trồng trong các khu vườn của các đền thiêng liêng. 

Ô Liu và dầu ô liu ở lưu vực Địa Trung Hải. 

Ô liu đối với cộng đồng Địa Trung Hải rất quan trọng ngay cả trong quá khứ lẫn ngày nay. Người Ai Cập cổ đại tin rằng Ô liu trong các cộng đồng xung quanh địa Trung Hải duy.  Người Ai Cập cổ đại tin rằng mẹ và em trai của các vị thần "Goodness và cuộc sống vĩnh cửu" Osiris và vợ tương lai Isis; Nữ thần hôn nhân, đã dạy cho người Ai Cập làm thế nào để trồng cây ô liu và lợi ích từ các sản phẩm của nó.  Một trong những tài liệu lịch sử chứng minh sự tồn tại của nền sản xuất ô liu trên tường của kim tự tháp Pharaoh cổ nhất của Ai Cập; của Saqqara.  Có những miêu tả về quá trình ép ô liu trên tường của kim tự tháp được xây dựng vào 2500 TCN. Một phần quan trọng của thông tin cần được đề cập ngoài những ví dụ này là sự tồn tại của một nhà máy sản xuất dầu ô liu 4000 năm tuổi được khai quật tại Các cuộc khai quật Haifa chứng minh thực tế là sản xuất ô liu tồn tại trong khu vực nơi mà nền văn minh Ai Cập được thành lập.  

Người Ai Cập cổ đại tin rằng nữ thần Isis dạy họ về ô liu và làm thế nào để xử lý loại trái cây thiêng liêng này. Ở Ai Cập cổ đại, ô liu đi kèm tính thánh thiêng.  Trong Vương miện trên đầu pharaoh Tutankhamen dệt với lá ôliu là Vương miện của công lý.  Ramses III người trình bày các chi nhánh ô liu cho mặt trời Thiên Chúa ra như biểu tượng của giác ngộ tuyên bố niềm tự hào của mình trong tuyên bố: "tôi đã trang trí thành phố Heliopolis của bạn với cây ô liu. Dầu ôliu nguyên chất thu được từ những cây ô liu này. Dầu ô liu này là dầu mà nguồn cấp nguyên liệu làm đèn chiếu sáng ngôi đền của bạn ". 

Dầu ôliu giữ một vai trò rất quan trọng trong thương mại Cretan. Sau Cretans, sự lan tỏa của ô liu và dầu ôliu tiếp tục với Phoenicians trong 1200-333 B.C. Phoenicians mang dầu ô liu với tàu của họ từ các thành phố thương mại chẳng hạn như Sidon và sur ở đông Địa Trung Hải để giao thương Kartaca, Bắc Phi, Sicily và Tây Ban Nha. Ô liu rất quan trọng cho những người trong thời cổ đại về lợi ích và ý nghĩa của nó. Các cây ô liu rất thiêng liêng, khi chặt bỏ một cây ô liu đã được xem như là có tội lớn. Người Hy Lạp cổ đại trồng ô liu và coi nó là rất quan trọng.  Các luật được thông qua bởi Solon (M.Ö.  640-559) chấp nhận là một trong bảy người đàn ông khôn ngoan trong Hy Lạp cổ đại bao gồm Các hình phạt khắc nghiệt cho các cá nhân cắt cây ô liu.  

Bất cứ ai cắt hoặc đốn ngã cây ô liu sẽ bị xử tội tại tòa cho dù ở vài trò nào, trong chính phủ.  Nếu tìm thấy có tội, những cá nhân này sẽ bị trừng phạt theo hiến pháp"(Aristotales M.Ö.  384-M. Ö. 322, hiến pháp Athens). Olives xuất hiện để có chức năng khác nhau như Vương miện vô địch cho các vận động viên thành công, một biểu tượng hòa bình giữa hai Quốc gia, một công cụ để chiếu sáng các đền thờ và lọ thuốc mà Aphrodite áp dụng trên khuôn mặt của mình để làm đẹp mình (Başoğlu, 2009).   

Olives là một nguồn thu nhập quan trọng cho người La Mã; do đó họ coi trọng giá trị của ô liu.  NGười La Mã phân dầu ô liu thành 10 loại khác nhau.  Ví dụ, dầu ôliu thu được từ ô liu thu thập từ mặt đất được gọi là "Caducum " và dầu, được làm từ ô liu bị bệnh được cho các nô lệ được sử dụng, được đặt tên là "Cibbarim".  Trong người bán xác định giá theo phân loại và gửi dầu ôliu được lưu trữ trong các ống tiêm hoặc lọ đất nung đến nhiều nơi xung quanh Địa Trung Hải theo tàu thuyền.

Người La Mã đã kinh doanh ô liu và dầu ôliu bằng tàu với toàn vùng địa Trung Hải mà họ gọi là "Mare Nostrum" (biển của chúng ta). Người La Mã đã mở rộng sang các khu vực lớn như ở Ý, Nam Pháp, và Bắc Phi để trồng ô liu. Trong thời gian đó, họ phát triển kỹ thuật khá tiên tiến trong việc sản xuất ô liu và dầu ôliu và mở rộng lĩnh vực sử dụng dầu ôliu trong nhà bếp bằng việc phân loại dầu ôliu theo chất lượng. Họ coi ô liu như vật phẩm cao quý, họ không cho nhiều người vào vườn cây ô liu, họ chỉ cho những người tốt và trung thực vào. Strabon, (M. Ö. 64-MS. 24) một nhà địa lý học từ Amaseia đã viết về vùng Marseille như sau: "một đất nước trồng cây ô liu và phong phú trong điều kiện của nho... ".

Trong khi giới thiệu đảo Crete, một bổ sung mới vào đế chế Ottoman vào thời đó, Evliya Çelebi đề cập đến thành phố Canea trong cuốn sách của ông (seyahatname) "Ô liu nổi tiếng được chất với lựu và cây bách mà cân nặng 1238 GR " (Seyahatname, khối lượng, 8). Người Anh hành hương Randolp đã đến thăm Crete trong 1687 đã viết rằng dầu ôliu nổi tiếng của Canea "là rất ngon bởi ô liu được thu hái bằng tay”.

Các thầy tu dòng Fransit đã đưa ô liu đến trồng ở Mỹ La Tinh vào những năm 1650. Sau đó, olive được đưa đến trồng ở Mexico, Peru, Chile và Argentina là những nước ngoài Địa Trung Hải. California bắt đầu trồng ô liu từ thế kỷ 18. Sau Mỹ, các thầy dòng cũng mang ô liu đến trồng ở Nhật Bản và Trung Quốc. 

LỊCH SỬ Ô LIU VÀ DẦU Ô LIU Ở ANATOBIA 

Ô Liu bắt đầu trồng ở Anatolia vào khoảng 8000 năm trước và lan rộng đến toàn thế giới.  Nó đã được quan sát từ các figs cacbonat, hạnh nhân và hố ô liu được tìm thấy trong các khai quật ở Yumuktepe, nằm ở vùng lân cận của Mersin rằng ô liu đã là một nguồn dinh dưỡng trong khu vực kể từ đầu thời kỳ đồ đá cũ (Barakat, 1998; Köroğlu, 2010). Olives bắt đầu được trồng khoảng 8000 năm trước đây với sự ra đời của cuộc sống và nông nghiệp định cư như trái ngược với cuộc sống du mục và săn bắn (Caneva, 2004 a; b; c).  

Việc sử dụng đầu tiên của các Cotta Terra ở Anatolia, tức là sản xuất đồ gốm; được thực hiện tại Burdur, Hacılar Mound vào năm 6000 TCN. Các nền văn minh Anatolia rất tiên tiến vào thời đó.  Các nền văn minh Lưỡng Hà và Ai Cập tiến bộ đáng kể trong giai đoạn đó.  Văn hóa Olive bắt đầu vào Anatolia mở rộng đến các khu vực ở phía đông Địa Trung Hải, tức là đến Phoenicia và Ai Cập từ đó.  Amphoras bắt đầu được sử dụng rộng rãi trong vùng lân cận địa Trung Hải và biển Aegean để tạo thuận lợi cho việc vận chuyển dầu ô liu bằng tàu thủy.

Trồng Olive và sản xuất dầu ô liu luôn là một trong những hoạt động kinh tế quan trọng của tất cả các nền văn minh sống tại lưu vực Địa Trung Hải. cùng với nhiều nền văn minh ở Anatolia, Phoenicia, Hy Lạp, La Mã, Seljuks và Ottoman. Những dẫu tích của ô liu và dấu hiệu liên quan đến công nghệ dầu ôliu được tìm thấy trong các cuộc khai quật khảo cổ học ở Urla-Limantepe trong vùng Aegean, ở Salihli-Sardes (Lydia), ở Mersin-Erdemli-Kumkuyu, Akkale và Silifke (Cilicia).

Ô liu, thần thoại và những câu chuyện luôn được đan xen nhau. Thần thoại Hy Lạp nổi bật trong các chủ đề liên quan đến ô liu cũng như trong các lĩnh vực khác. Vì thế; nền văn minh Hy Lạp cổ đại tham gia nhiều vào các chủ đề về ô liu. Tuy nhiên, một phần của nền văn minh Hy Lạp và La Mã đã tồn tại ở Anatolia. Mặc dù không tìm thấy các nghiên cứu về cây ô liu ở Anatolia, quả ô liu và dầu ô liu trong một số nghiên cứu đã đề cập ngắn gọn về câu trả lời của Châu Á. Tuy nhiên, cây ô liu đã được chuyển đến phía tây biển Aegean từ phía đông Địa Trung Hải, bao gồm cả Anatolia. Ô liu được trồng ở Anatolia đầu tiên, là một sản phẩm nông nghiệp và thương mại quan trọng cho nhiều nền văn minh.  

Sự nổi tiếng của các nhà triết học Hy Lạp (như Homers) ở phía tây đã góp phần thúc đẩy lực đẩy Anatolia vào nền tảng liên quan đến văn hóa ô liu. Văn hóa Hy Lạp và Hy Lạp cổ đại có vị trí quan trọng trong nền văn minh phương Tây. Miletus, Ephesus, Phocaea, Klazomenai (Urla), Erythrai (eşme-Ildırı) và Assos (Behramkale-Ayvacık), Adramytteion là những thành phố trở thành trung tâm trọng điểm của các nền văn minh ở  phía tây Anatobia và đóng một vai trò quan trọng trong việc sản xuất và mua bán dầu ô liu. Một nhà máy sản xuất dầu ô liu 2500 năm tuổi đã được phát hiện trong các cuộc khai quật khảo cổ học tại thành phố Klazomenai gần Urla. Nhà máy sản xuất dầu ô liu được tìm thấy vào nửa đầu thế kỷ thứ 6 Tr.CN ở thành phố cổ Klazomenai; được thành lập bởi người Ion vào thế kỷ 10 Tr.CN cho thấy dầu ô liu được sản xuất với công nghệ rất tiên tiến vào thời điểm đó. Klazomenains đã đóng góp cho văn hóa sản xuất dầu ô liu bằng những phương thức đổi mới từ 2500 năm trước.

Người Ion đã phát triển một cơ chế ba phần hoạt động theo nguyên tắc tính toán lượng chất lỏng để tinh chế dầu ô liu và lần đầu tiên áp dụng qui trình sản xuất liên tục. Các xi lanh đá xoay quanh một máy nghiền nát ô liu cũng được sử dụng lần đầu tiên ở Klazomenai. Để tăng năng xuất sản xuất, họ cũng làm một máy ép lớn và jack cắm tay, một công cụ được sử dụng để nâng cao máy ép. Trong thời kỳ đó, Klazomenains đã bán dầu ô liu cho các quốc gia khác và giao dịch bằng dầu ô liu. Điều này đã được chứng minh bởi các cuộc khai quật của nhiều loài lưỡng cư được sản xuất đặc biệt để mang dầu ô liu. Các khu vực sản xuất dầu ô liu ở vùng Cilicia, một khu vực định cư trong một khoảng thời gian lớn kể từ thời kỳ tiền sử, được phát hiện thông qua các cuộc khai quật khảo cổ. Những phát hiện liên quan đến sản xuất dầu ô liu ở vùng Cilicia thời cổ đại có thể được quan sát cả ở phía đông và phía tây. Nó cũng đã được ghi nhận rằng thương mại dầu ô liu đã được thực hiện ở các khu vực này.

Một thành phố cổ khác cũng được tìm thấy dấu tích của ô liu và dầu ô liu là Alaia. Thành phố này nằm bên phải đồng bằng Bakircay, được sử dụng làm cảng cho người Pergamonian (Pergama). Tên thành phố này nghĩa là “Rừng ô liu” theo ngôn ngữ Hy Lạp. Nhành ô liu và chai đựng dầu ô liu người ta tìm thấy được trong các đồng tiền trong các công trình khảo cổ và điều này cho thấy ô liu là một trong những mục tiêu kinh tế quan trọng mà họ theo đuổi.

Việc sản xuất ô liu và dầu ô liu được thực hiện trong nhiều năm ở khu vực Địa Trung Hải, thuộc Thổ Nhỉ Kỳ. Các bản văn của người Anatolia (Hittite) đề cập đến thực tế trồng trọt, sản xuất và kinh doanh ô liu ở Cilicia (thuộc Thổ Nhỉ Kỳ) trong hàng ngàn năm. Ô liu cũng được phân bổ ở khu vực đá ở miền núi dọc bờ biển phía nam của Anatolia (2011). Khu vực có đá dọc theo thành Catioren ở Cilicia có nhiều nhà máy sản xuất dầu ô liu với qui mô lớn nhỏ (Diler: 1995: 455). Lựu, nho, quả sung, hạnh nhân và ô liu được tìm thấy trong một chiếc tàu chìm ở Uluburun, vùng lân cận của Kas Antalia và được coi là thuộc vào thời kì đầu của giai đoạn đồ đồng (Unsal 2011). 5 nhà máy sản xuất dầu ô liu được đặt ngay bên cạnh những trang trại ngựa được sử dụng vào cuối thời kỳ La Mã và thời kì đầu của Byzantum tại vùng Ceptepe, cách 8 km về phía đông bắc của thị trấn Limonlu (Shahin 2016: 136). 2 máy ép dầu ô liu được phát hiện ở vùng “Kavmil Ali’nin Kilise” cách Olba 1.5km về phía giữa song Limonlu và Goksu (Shahin 2017: 116). 

Một máy sản xuất dầu ô liu cũng được tìm thấy ở Batisandal kề bên Limonlu, nhà máy này được xây dựng bằng đá vôi. Ở đây cũng có nhiều bằng chứng liên quan đến công nghệ đã được dùng để chế biến các nông sản. Nông sản quan trọng nhất của vùng này là nho và ô liu. Các máy ép và trang thiết bị để sản xuất dầu ô liu cũng được tìm thấy tại vùng này. Ngoài ra, trên đất liền nhiều nhà máy ép dầu ô liu cũng được tìm thấy. 

Một mô hình thu nhỏ mô tả một nhà máy ô liu trong thời kỳ Ottoman

Một mô hình thu nhỏ mô tả một nhà máy ô liu trong thời kỳ Ottoman

Máy ép cũng được tìm thấy ở biên giới hoặc gần các cánh đồng nông nghiệp, trong các khu định cư nông nghiệp ở nông thôn, trong các xưởng trên những con đường cổ và ở các thành phố cổ trên bờ biển. Các máy ép được dựng trên tảng đá chính trên các khu vực mở bao gồm một cánh tay đòn với một tấm ván hoạt động với nguyên lý đòn bẩy, một nền tảng dán để ép trái cây và một thùng thu chất lỏng. Các loại máy ép và xưởng khác nhau đã được xác định để sản xuất dầu ô liu. Trong số đó, có thể nhìn thấy đá được hỗ trợ và chịu áp lực (được sử dụng bằng vít) (Aydınoğlu, 2008). Những phát hiện liên quan đến ô liu và dầu ô liu được phát hiện ở Olba (Ura) gần làng Uzuncaburç của Silifke và ở Ayas (Yumurtalık). Tên của Ayas và vùng phụ cận của nó là Elaiussa Sebaste trong thời kỳ cổ đại. Nơi này có chức năng như một thành phố cảng được sử dụng để xuất khẩu dầu ô liu bằng tuyến đường biển. Như có thể thấy từ các ví dụ, sản xuất dầu ô liu và ô liu đã được thực hiện trong các thời kỳ lịch sử ở bờ biển Địa Trung Hải vì nó là trường hợp của bờ biển Aegean. Nhiều nhà máy dầu ô liu đã được vận hành ở cả hai vùng Karia và Cilicia.

Seljuks và Ottoman đã xử lý việc sản xuất dầu ô liu và ô liu ở Anatolia từ thế kỷ thứ 12. Người Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên định cư ở các vùng bên trong Anatolia và sau đó họ cũng chuyển đến các vùng ven biển. Họ tình cờ gặp quả ô liu trên bờ biển Địa Trung Hải và vùng Aegean và trồng nó. Edremit trở thành trung tâm ô liu, dầu ô liu và xà phòng trong Thời kỳ Ottoman và người Sultan đã cung cấp những sản phẩm này mà Cung điện cần từ Edremit và vùng phụ cận. Trồng ô liu được thực hiện rộng rãi trong thời kỳ Ottoman. Có những khu vực từ thiện của tổ chức từ thiện (từ thời Ottoman ở Mugla, Izmir, Aydin, Antalya, Canakkale, Balikeir và Bursa (Efe et al., 2011). Điều lệ chứng nhận ngày 1500 tại Nhà thờ Hồi giáo Edremit Kurşunlu đề cập đến những khu vườn ô liu được ban cho từ thiện (Ozdemir, 2002). Sắc lệnh hoàng gia gửi cho Thẩm phán Edremit từ Istanbul của Yavuz Sultan Selim vào năm 1512 yêu cầu 8 thùng ô liu ngon và cho Ramadan (Ozdemir & Yagci, 2007). Có nhiều cây cổ thụ vẫn tiếp tục sinh trái ở các vùng Địa Trung Hải, Aegean và Marmara từ thời Ottoman. Đế chế Ottoman đã tham gia Hội chợ Luân Đôn 1850 với triển lãm dầu ô liu và ô liu. Dầu ô liu đã được sử dụng trong đèn của nhà thờ Hồi giáo trong thời kỳ này. Việc trồng ô liu bắt đầu được khuyến khích và những vườn ô liu được miễn thuế sau những năm 1860

Kết luận

Ô liu, một loài thực vật đặc trưng cho khí hậu Địa Trung Hải, được trồng rộng rãi dọc theo bờ biển Địa Trung Hải. Nó được trồng khoảng 8000 năm trước ở Anatolia từ nơi nó lan sang Trung Đông, Bắc Phi và Nam Âu. Văn hóa ô liu và dầu ô liu rất quan trọng đối với toàn lưu vực Địa Trung Hải. Chúng hầu hết được sử dụng ở các khu vực nơi chúng được sản xuất với vị trí quan trọng trong nền kinh tế, văn hóa và đời sống xã hội của nhiều nền văn minh trong lưu vực Địa Trung Hải trong suốt chiều dài lịch sử.

Mytam Nguyen dịch. 
 

 

CÔNG TY TNHH COBAMITA

(Bạn có thể mua hàng ngay tại website cobamita.com bằng cách nhấn vào nút Mua Ngay, hoặc liên hệ với chúng tôi qua các thông tin bên dưới)

Hotline:  0917.826.779

Facebook: http://fb.com/comytam

Website: http://cobamita.com

Công ty TNHH Cobamita cam kết bán hàng chính hãng từ nhà sản xuất Nhật Bản. Những thông tin bên trên được nhà sản xuất đưa ra, các sản phẩm về sức khỏe tùy vào cơ địa của mỗi khách hàng sẽ có hiệu quả tương thích.


Tin tức liên quan

Bình luận